Kayıt dışı istihdamın en önemli ekonomik sorunlardan biri
olduğunu belirten Çanakkale SGK İl Müdürü Hilmi Ercan; “Kayıt dışı istihdam en
önemli ekonomik sorunlardandır. İşverenlerimizin sosyal güvenlik mevzuatından
kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini yeterince bilmemeleri ve sosyal güvenliğin
önemi konusundaki toplumsal bilinç eksikliği kayıt dışı istihdamı etkileyen en
önemli faktörlerdir” dedi.
“Kayıt dışı istihdam
farklı şekillerde olabilmektedir”
“Kayıt dışı çoğu defa fark edilemeyen üç farklı yolla
karşımıza çıkmaktadır” diyen Ercan; “Bunlar sigortalının Sosyal Güvenlik Kurumu’na
hiç bildirilmemesi, çalışma gn sayısının eksik bildirilmesi ve sigorta primine
esas kazanç tutarının eksik bildirilmesidir. Kayıt dışı istihdamın hem işverene
hem de çalışana birçok zararı bulunmaktadır. Örneğin kayıt dışı çalışanlar
emeklilik haklarını yitirmekte, kazançları düşük gösterildiği için emekli
aylıkları düşük olmaktadır. Kendileri ve aile fertleri sağlık yardımlarından
yararlanmakta, iş kazası, meslek hastalığı gibi risklere karşı güvencesiz
olarak çalışmak zorunda kalmaktadırlar. Ayrınca ihbar ve kıdem tazminatı,
yıllık, haftalık izin, doğum izni ve işsizlik aylığı gibi Kanuni haklardan
mahrum kalmaktadırlar. İşverenlerimiz açısından da kayıt dışı istihdamın birçok
olumsuz yönü vardır. Kayıt dışı işçi çalıştıran işverenler Sosyal Güvenlik
Denetmenleri yada Müfettişlerince yapılacak incelemelerde veya kolluk
kuvvetleri ile diğer kurumlarının denetim elemanlarının kendi mevzuatları
gereğince yaptıkları denetimlerde tespit edilen kayıt dışı çalışma süreleri
nedeniyle cezai müideyle karşılaşabilmektedirler. Bunun yanında sigorta prim
teşviklerinden, devletin verdiği hibe ve desteklerden, vergi avantaj ve
indirimlerden yararlanabilecekleri gibi meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle
yapılan sağlık harcamaları ve kısa vade sigorta gelirlerinin rucu edilmesi
durumlarıyla karşılaşabileceklerdir.
Ayrıca sigortasız çalıştırılan süre için primlerin idari para cezası ve
gecikme zammıyla birlikte tahsil edilememesi, işçilik giderlerinin vergi
beyanında gider olarak yazılamamasından kaynaklanan artan maliyet de söz
konusudur” şeklinde konuştu.
“Kayıtlı işçi
çalıştırmanın maliyeti daha düşük”
Ercan sözlerini şu şekilde sürdürdü; “Bir yıllık bir süre
için Kayıt dışı işçi için uygulanacak idari para cezası 2019 yılı için 66.518
TL iken prim tutarı ve gecikme zammıyla birlikte bu maliyet daha da artacaktır.
Aynı süre için hiçbir sigorta prim teşvik ve desteğinden yararlanılmamış olsa
dahi asgari ücretli için ödenecek yıllık prim maliyeti 11.512,8 TL olacaktır.
Bunun yanında 5 puanlık sigorta primi teşviki, mesleki belge sahibi olanların,
kadınların ve gençlerin istihdamı halinde uygulanan sigorta prim teşviki, İş
Kur iş başı eğitim programını tamamlayan sigortalıların istihdamı halinde prim
teşviki, işsizlik ödeneği alanların istihdamı halinde prim teşviki, engelli
istihdamı halinde prim teşviki, sosyal yardım alanların istihdamı halinde prim
teşviki, ilave istihdam prim teşviki, asgari ücret desteği, ondan az çalışanı
bulunan çok tehlikeli veya tehlikeli sınıfta işyeri olan işverenlere iş sağlığı
ve güvenliği hizmetlerine ilişkin destek gibi maliyetlerini daha da düşüren
avantajlardan yararlanabileceklerdir.
“Kayıt dışı
istihdamla mücadelede rehberlik faaliyetleri yapılmaktadır”
Yeni ekonomik programı (2019-2021), 2019 yılı
Cumhurbaşkanlığı Programı, Ulusal İstihdam Stratejisi (2017-2019) ve Kurumumuz
2019 yılı Merkezi Eylem Planında sosyal güvenlik bilincini arttırmaya ve kayıt
dışı istihdamı önlemeye yönelik birçok faaliyete yer verilmiştir. Bu kapsamda
sosyal güvenliğin önemi, kayıt dışı istihdamın sonuçları, sosyal güvenliğin hak
ve hükümlülükleri, uygulanmakta olan sigorta prim teşvikleri, yapılandırma gibi
konularda eğitim, seminer, bire bir iş yeri ziyaretleri yapılmıştır. Hızla gelişen
ve büyüyen ilimiz de çalışan sayısında arttığı bu bağlamda hızla gelişen sosyal
güvenlik hizmetlerin den tüm çalışanlarımızın mahrum kalmamak adına kayıtlı
çalışmaya özen göstermeleri işverenlerimizin kayıt dışı çalıştırmamakla daha
avantajlı olduklarını bilmeleri önem taşımaktadır.”
Yorumlar
Kalan Karakter: